Wytyczne zarządzania BHP w przedsiębiorstwach wdrażających technologie i koncepcje produkcji w ramach przemysłu 4.0.
Monitorowanie wpływu zmian na warunki środowiska pracy
W celu zapewnienia, że działania zaplanowane i realizowane w procesie zarządzania zmianą prowadzą do poprawy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, konieczne jest monitorowanie osiąganych wyników.
Ciągłe ocenianie prowadzonych działań i monitorowanie osiąganych wyników to jeden z czynników decydujących o sukcesie zarządzania BHP, zwłaszcza w okresie transformacji do Przemysłu 4.0. Ustanowione i wdrożone w przedsiębiorstwie proces(-y) monitorowania, pomiaru, analizy i oceny efektów działania powinny określić, jakie aspekty składające się na stan bezpieczeństwa i higieny pracy powinny być przedmiotem monitorowania i jakie wskaźniki można zastosować w celu ich pomiaru i oceny. Przykładowe aspekty, których monitorowanie w okresie transformacji do Przemysłu 4.0 dostarcza informacji niezbędnych do oceny zmian stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wskaźników do ich pomiaru przedstawiono w tablicy 1.
Tablica 1. Przykładowe aspekty, których monitorowanie w okresie transformacji do Przemysłu 4.0 dostarcza informacji niezbędnych do oceny zmian stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wskaźniki do ich pomiaru
| Monitorowany aspekt | Wskaźnik do pomiaru i oceny |
|---|---|
| Wypadki przy pracy | Wskaźnik częstości wypadków przy pracy Wskaźnik ciężkości wypadków przy pracy |
| Awarie/nieprawidłowe działania robotów | Liczba incydentów |
| Błędy w obsłudze robotów | Liczba błędów |
| Absencja chorobowa | Liczba dni absencji chorobowej |
| Zgłaszane dolegliwości zdrowotne | Procent pracowników zgłaszających dolegliwości zdrowotne |
| Warunki materialnego środowiska pracy | Procent pracowników oceniających warunki materialnego środowiska pracy jako dobre |
| Warunki psychospołecznego środowiska pracy | Procent pracowników oceniających warunki psychospołecznego środowiska pracy jako dobre |
| Kompetencje | Procent pracowników oceniających swoje kompetencje jako odpowiadające wymaganiom wykonywanej pracy |
| Rotacja pracowników | Liczba zwolnień Liczba przyjęć |
Monitorowanie może obejmować zgłaszanie i rejestrowanie wypadków, incydentów i błędów, rejestrowanie absencji chorobowej, a także zgłaszanie dolegliwości zdrowotnych i pozyskiwanie informacji o subiektywnych ocenach warunków pracy. Do monitorowania dolegliwości zdrowotnych i warunków materialnego i psychospołecznego środowiska pracy można wykorzystywać badania ankietowe. Zaleca się stosować w tym celu kwestionariusz do badania warunków pracy, przedstawiony poniżej.
Kwestionariusz do badania warunków pracy
Wyniki monitorowania i oceny zmian stanu bezpieczeństwa i higieny pracy służą planowaniu i doskonaleniu działań podejmowanych w celu poprawy warunków środowiska pracy w okresie transformacji do Przemysłu 4.0. Przykładowe działania w tym zakresie obejmują:
- doskonalenie wdrażanych rozwiązań technologicznych;
- wprowadzanie nowych metod szkolenia;
- rozwijanie komunikacji wewnętrznej;
- angażowanie pracowników w oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy z nowymi technologiami.