Zarządzanie BHP w okresie transformacji do Przemysłu 4.0

Celem zarządzania BHP w okresie wprowadzania zmian jest poprawa bezpieczeństwa i higieny pracy, którą można osiągnąć przez identyfikację i eliminowanie, jeśli to możliwe, nowych zagrożeń związanych ze zmianami oraz ograniczanie związanych z nimi ryzyk dotyczących BHP w środowisku pracy.

Szczególną rolę w zarządzaniu BHP w okresie transformacji do Przemysłu 4.0 pełni przywództwo i współudział pracowników, które należą do kluczowych czynników determinujących skuteczność tego zarządzania.

Wśród działań wspierających skuteczną transformację do Przemysłu 4.0 wymienia się najczęściej:

• kształtowanie kultury organizacyjnej, która powinna integrować pracowników na wszystkich szczeblach, dając im możliwość dostosowania ról i umiejętności do zachodzącej transformacji,
• zarządzanie zmianą, które obejmuje aspekty pracownicze, społeczne i technologiczne i w którym ważną rolę odgrywają przywódcy o odpowiednich umiejętnościach i cechach;
• stwarzanie pracownikom możliwości szkolenia w celu uniknięcia niedopasowania obecnie posiadanych umiejętności do przyszłych potrzeb;
• właściwe zrozumienie potrzeb pracowników i reagowanie na nie, w tym uświadomienie pracownikom korzyści wynikających z wprowadzanych zmian i ich wspieranie w adaptacji do rzeczywistości po transformacji;
• zapewnienie pracownikom poczucia bezpieczeństwa oraz pewności, że nie będą karani za popełniane sporadycznie błędy, a także ich motywowanie do pełnego wykorzystywania umiejętności;
• sprawne przekazywanie potrzebnych informacji odnośnie wdrażanych rozwiązań;
• ustalenie, w jaki sposób niepewność związana z wdrażaniem rozwiązań Przemysłu 4.0 wpływa na pracowników i podejmowanie działań skierowanych na ograniczenie związanego z nią stresu;
• odpowiednie przeszkolenie pracowników, którzy będą użytkownikami wprowadzanych rozwiązań, a także kierownictwa organizacji, zwłaszcza w zakresie zarządzania zmianą;
• zapewnienie udziału pracowników we wdrażaniu nowych rozwiązań,
• eliminowanie barier organizacyjnych, które uniemożliwiają współpracę, ograniczają komunikację oraz dzielenie się wiedzą i innowacyjnością.

Zarządzanie zmianą związaną z transformacją do Przemysłu 4.0 w ramach systemu zarządzania BHP wymaga włączenia działań wchodzących w zakres tego zarządzania do procesów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy o kluczowym znaczeniu dla kształtowania warunków pracy w okresie transformacji, takich jak:

• przywództwo i zaangażowanie kierownictwa i współudział pracowników,
• identyfikacja zagrożeń oraz ocena ryzyk i szans dla BHP związanych z wdrażaniem nowych technologii,
• działania wspierające zarządzanie BHP w okresie transformacji do Przemysłu 4.0, w tym zapewnienie zasobów i kompetencji oraz komunikowanie się i szkolenie.
• monitorowanie wpływu zmian na warunki środowiska pracy i działania skierowane na doskonalenie zarządzania BHP.

Ogólne zasady zarządzania zmianą związaną z transformacją do Przemysłu 4.0 w ramach systemu zarządzania BHP oraz zalecenia dotyczące włączenia działań wchodzących w zakres tego zarządzania do procesów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy o kluczowym znaczeniu dla kształtowania warunków pracy w okresie transformacji przedstawiono w Wytycznych zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwach wdrażających technologie i koncepcje produkcji w ramach Przemysłu 4.0. W wytycznych zwrócono szczególną uwagę na ocenę ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwach wykorzystujących roboty współpracujące w procesach produkcji, a także przedstawiono kwestionariusz do badania warunków pracy, który może być wykorzystywany do identyfikowania czynników ryzyka zawodowego w materialnym i psychospołecznym środowisku pracy oraz oceny warunków środowiska pracy i ich zmian podczas transformacji.