Wprowadzenie

Obserwowane w ostatnich latach zmiany społeczne, przemysłowe i technologiczne, postępujące wraz z cyfrową transformacją przemysłu, nazywa się często czwartą rewolucją przemysłową lub Przemysłem 4.0. Do wyróżników technologicznych Przemysłu 4.0 zalicza się technologię chmury (Cloud Computing), rzeczywistość wirtualną i rozszerzoną, integrację systemów, symulacje procesów, Internet rzeczy (IoT), technologię „Big Data”, cyberbezpieczeństwo, technologie przyrostowe 3D, sztuczną inteligencję, inteligentne systemy produkcyjne (Intelligent Manufacturing System, IMS), system cyberfizyczny (Cyber Physical Sysytem, CPS) oraz technologie informacyjne i komunikacyjne (Information and Communications Technology, ICT)1.

Transformacja do Przemysłu 4.0 oznacza zmiany zarówno w technologii, jak i w organizacji pracy i wpływa na warunki środowiska pracy. Utrzymanie lub poprawa jakości miejsc pracy w okresie transformacji zależy w dużej mierze od skuteczności zarządzania zmianą w ramach zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Niniejsze wytyczne mają na celu przedstawienie zasad zarządzania zmianą w okresie transformacji do Przemysłu 4.0 w ramach zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Zakres ich stosowania zależy od zakresu i charakteru wprowadzanych zmian oraz od potrzeb organizacji, wynikających z uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych, w tym od kultury organizacyjnej oraz stosowanych obecnie praktyk w zakresie zarządzania BHP.

W wytycznych przedstawiono ogólne zasady zarządzania zmianą związaną z transformacją do Przemysłu 4.0 w ramach systemu zarządzania BHP oraz zalecenia dotyczące włączenia działań wchodzących w zakres tego zarządzania do procesów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy o kluczowym znaczeniu dla kształtowania warunków pracy w okresie transformacji, takich jak:

• przywództwo i zaangażowanie kierownictwa i współudział pracowników,
• identyfikacja zagrożeń oraz ocena ryzyk i szans dla BHP związanych z wdrażaniem nowych technologii, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyk i szans wynikających z wprowadzania robotów współpracujących,
• działania wspierające zarządzanie BHP w okresie transformacji do Przemysłu 4.0, w tym zapewnienie zasobów i kompetencji oraz komunikowanie się i szkolenie,
• monitorowanie wpływu zmian na warunki środowiska pracy i działania skierowane na doskonalenie zarządzania BHP w okresie transformacji.