Pytania
- O ile wiem, nie każdy, kto uległ wypadkowi i ma uszczerbek na zdrowiu, może otrzymać rentę z tytułu wypadku. W jakiej sytuacji ZUS odmówi przyznania takiej renty?
- Wielu moich znajomych z pracy ostatnio składa wnioski o przeliczenie emerytur z powodu korzystniejszych tablic trwania życia. Na czym dokładnie polega to przeliczenie?
- Moja kuzynka studiuje zaocznie i chciałaby pobierać rentę rodzinną. Czy renta przysługuje osobom studiujących zaocznie?
- Mój mąż zmarł 19 października 2021 r., a wniosek o rentę rodzinną po mężu złożyłam 3 grudnia 2021 r. ZUS przyznał mi ją od 1 grudnia (a nie od października) – czy słusznie?
- Mam prawo do renty socjalnej i zamierzam pójść do pracy na rok. Podobno teraz obowiązują inne zasady zarobkowania dla takich osób jak ja. Co konkretnie się zmieniło?
- Pobieram emeryturę mundurową za okresy służby przed 1999 r., ale mam też okresy pracy cywilnej. Dotychczas nie zgłaszałem wniosku o emeryturę z ZUS. Jak wygląda moja sytuacja?
- Mam tzw. starą emeryturę i nie jestem pewien, czy za wszystkie lata podałem zarobki. Jak w moim przypadku oblicza się emeryturę?
- Należę do otwartego funduszu emerytalnego. W lipcu osiągnę wiek emerytalny i chciałabym przejść na emeryturę. Jakie są zasady wypłaty tzw. emerytury kapitałowej?
- W czerwcu zamierzam przejść na emeryturę. Czy obejmą mnie nowe, korzystne zasady waloryzowania składek emerytalnych?
- Kuzynce zmarł nagle mąż. Co powinna zrobić, aby uzyskać rentę rodzinną?
- W jaki sposób mogę samodzielnie oszacować wysokość mojej przyszłej emerytury?
- W związku z moim wnioskiem o rentę chorobową zostałam zbadana przez lekarza orzecznika ZUS, jednak nie zgadzam się z jego opinią. Czy mogę się odwołać od wydanego przez niego orzeczenia?
- Słyszałam, że od nowego roku zmieniły się zasady doliczania stażu do świadczeń emerytalnych i są teraz mniej korzystne. Czy to prawda?
- Jaki wpływ na wysokość emerytur mają nowe tablice trwania życia?
- W latach 1997-1998 sprawowałam opiekę nad teściem - inwalidą I grupy. Czy ten okres ZUS uwzględni przy ustalaniu mojego prawa do emerytury?
- Okres mojej pierwszej pracy mam udokumentowany w legitymacji ubezpieczeniowej, w której wpisane są również moje ówczesne zarobki. Firma już dawno nie istnieje i nie mam możliwości zdobycia innego dokumentu. Czy ZUS będzie honorował tę starą legitymację?
- Obecnie mam 54 lata i od kilku lat pobieram rentę z tytułu choroby zawodowej. W kwietniu tego roku zmarła moja żona. Czy w związku z tym mogę się ubiegać o rentę rodzinną? Co będzie z moją rentą chorobową?
- Od września 2022 r. wybieram się na emeryturę pomostową, ponieważ ze względu na stan zdrowia nie mogę nadal pracować w ciężkich warunkach. Jakie są zasady przyznawania tej emerytury?
- W jaki sposób odbywa się wypłata przez ZUS renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Chciałbym przejść na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, lecz nie mogę zdobyć świadectwa pracy na potwierdzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Czy ZUS akceptuje jakieś inne dokumenty?
- Czy wniosek o przejście na emeryturę powszechną można złożyć w trakcie zatrudnienia?
- Czy będzie wypłacane kolejne w tym roku dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów, tzw. 14. emerytura?
- ZUS przyznał mi emeryturę, jednak wydał decyzję zaliczkową, a nie ostateczną. Czy to zgodne z przepisami?
- Kiedy ponownie ustala się wysokość emerytury?
- Po przebytym dwa lata temu wypadku mój stan zdrowia daje o sobie znać i w związku z tym zamierzam się ubiegać o rentę. Jakie działania powinienem podjąć?
- Jakie świadczenie rentowe po osobie zmarłej przysługuje uprawnionym członkom rodziny, a zwłaszcza rodzeństwu?
- Mój mąż przez siedem lat pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Po jego śmierci syn, który obecnie ma 20 lat, chce się ubiegać o rentę rodzinną po ojcu. Czy to możliwe?
- Czy zmiany w zakresie PIT dotyczą również emerytów i rencistów?
- Czy przy ustalaniu emerytury ZUS weźmie pod uwagę zeznania świadków, którzy mogą potwierdzić okresy wykonywania przeze mnie pracy?
- Czy pracownikowi, który uległ wypadkowi w drodze z pracy do domu przysługuje świadczenie rentowe
- Kiedy ZUS wszczyna postępowanie rentowe i kto wydaje decyzję w sprawie renty rodzinnej dla rodzeństwa?
- Urodziłam się w maju 1954 r. W 2014 r. ZUS wyliczył mi emeryturę w stary i nowy sposób. Moja sąsiadka odchodziła na emeryturę cztery lata temu i ZUS przyznał jej emeryturę korzystnie wyliczoną po nowemu. Czy ZUS postąpił prawidłowo w mojej sytuacji?
- Urodziłam się w maju 1954 r. W 2014 r. ZUS wyliczył mi emeryturę w stary i nowy sposób. Moja sąsiadka odchodziła na emeryturę cztery lata temu i ZUS przyznał jej emeryturę korzystnie wyliczoną po nowemu. Czy ZUS postąpił prawidłowo w mojej sytuacji?
- Dwa lata temu rozwiodłam się z mężem, jednak cały czas byłam na jego utrzymaniu (dostawałam od niego alimenty), ponieważ tak się umówiliśmy. W zeszłym miesiącu mój były mąż zmarł. Czy w tej sytuacji przysługuje mi renta rodzinna? Dodam, że obecnie mam 53 lata i nie pracuję zawodowo. Nie mam też innych źródeł utrzymania, a moje dzieci są już dorosłe i mają własne dzieci.
- Pracuję w ośrodku pomocy społecznej i mam pod opieką kilka osób z niepełnosprawnościami. Chciałabym im pomóc i w związku z tym mam pytanie: jak przebiega postępowanie o rentę socjalną?
- Czy działaczowi antykomunistycznemu, który pobiera z ZUS rentę wypadkową i pracuje na pół etatu, przysługuje kombatanckie świadczenie wyrównawcze?
- Na emeryturę przechodzę dopiero w marcu 2023 r., ale już gromadzę potrzebne dokumenty. Do wniosku chciałabym dołączyć odpis notarialny legitymacji ubezpieczeniowej z wpisem o zarobkach oraz poświadczone notarialnie zeznania świadków dotyczące okresu mojej pracy przed 1980 r. Czy ZUS honoruje takie dokumenty?
- Na jakie świadczenie z ZUS może liczyć żona zmarłego emeryta, który pobierał emeryturę za pracę w szczególnych warunkach?
- Czy ZUS wyda mi zaświadczenie o wynagrodzeniu i zatrudnieniu – tzw. ZUS ERp-7 – skoro mój zakład pracy już nie istnieje, a archiwum nie ma pełnej dokumentacji?
- Od kilku miesięcy pobieram rentę rodzinną po mężu. W poprzednim miesiącu dostałam kwotę zmniejszoną o połowę. Dowiedziałam się, że pierwsza żona mojego męża też wystąpiła z wnioskiem o to samo świadczenie. Czy ZUS słusznie obniżył mi rentę rodzinną, skoro tamta kobieta od dziesięciu lat była rozwiedziona?
Odpowiedzi
Chciałbym przejść na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, lecz nie mogę zdobyć świadectwa pracy na potwierdzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Czy ZUS akceptuje jakieś inne dokumenty?
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 504) emerytura w wieku obniżonym z tytułu pracy w szczególnych warunkach przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, tj. zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę w myśl Kodeksu pracy. Prace, które można uznać za wykonywane w szczególnych warunkach, są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.), oraz w zarządzeniach i uchwałach resortowych, wydanych na podstawie § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Dokonanie oceny, czy praca wykonywana na danym stanowisku jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia, należy do pracodawcy zatrudniającego pracownika. Pracodawca powinien dokonać stwierdzenia takiej okoliczności w wystawionym pracownikowi świadectwie pracy lub świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do zarządzeń resortowych – na podstawie posiadanej dokumentacji osobowej pracownika.
Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach może wystawić tylko zakład pracy lub jego prawny następca, bowiem żaden inny organ ani urząd nie ma takiego upoważnienia. W przypadku likwidacji zakładu pracy na potwierdzenie okresu pracy w szczególnych warunkach mogą być również przedłożone kserokopie dokumentów, sporządzone przez archiwum na podstawie posiadanej dokumentacji osobowej pracownika, jeżeli wynika z nich charakter pracy lub stanowisko pracy, przynależność resortowa zakładu pracy oraz to, czy praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
ZUS może też uwzględnić inne dokumenty, jednak powinny one zawierać zwłaszcza dane dotyczące przyporządkowania danego stanowiska pracy do rodzaju prac określonych w wykazach A i B, stanowiących załącznik do wspomnianego rozporządzenia, wynikające z prowadzonej przez pracodawcę ewidencji stanowisk pracy w szczególnych warunkach, z ewidencji pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach oraz ze stosownych zapisów w aktach tychże pracowników. Dokumenty spełniające wymienione warunki stanowią właściwy środek dowodowy do udokumentowania pracy w szczególnych warunkach.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP7/2022