Pobieram emeryturę mundurową za okresy służby przed 1999 r., ale mam też okresy pracy cywilnej. Dotychczas nie zgłaszałem wniosku o emeryturę z ZUS. Jak wygląda moja sytuacja?

Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) przysługuje po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, po opłaceniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia emerytalnego za jakikolwiek okres. Przepisy ustawy emerytalnej – w brzmieniu obowiązującym od 5 lutego 2009 r. – umożliwiają ustalenie prawa do emerytury na zasadach określonych w tej ustawie osobie, która wstąpiła do służby przed dniem 2 stycznia 1999 r. i ma ustalone prawo do emerytury tzw. mundurowej, jeżeli legitymuje się okresami zatrudnienia (ubezpieczenia) wystarczającymi do ustalenia prawa do emerytury z FUS. Przy ustalaniu prawa do emerytury z FUS oraz obliczaniu jej wysokości nie uwzględnia się okresów służby, jeżeli z ich tytułu zostało ustalone prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych. W przypadku zbiegu prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia z prawem do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
 

Odmiennie przedstawia się sytuacja prawna osób, które wstąpiły do służby po 1 stycznia 1999 r. i legitymują się okresami ubezpieczenia oraz okresami służby. Osoby te mają prawo do:

• emerytury z FUS za okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu,
• emerytury wojskowej lub policyjnej – za okresy służby. Wysokość emerytury dla osób ubezpieczonych, urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ustala się według nowych zasad. Stanowi ona równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego.
   

Podstawę obliczenia emerytury stanowi suma:

• zwaloryzowanej kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne zapisanych na koncie ubezpieczonego w ZUS – po 31 grudnia 1998 r. do końca miesiąca przed tym, w którym przysługuje wypłata emerytury, oraz
• kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego.

Kapitał początkowy ustala się na podstawie okresu ubezpieczenia (tzw. okresów składkowych i nieskładkowych) przed 1 stycznia 1999 r. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na podstawie kolejnych 10 lat kalendarzowych lub dowolnych 20 lat kalendarzowych z okresu przed 1 stycznia 1999 r. Wypłacane będzie świadczenie korzystniejsze lub wybrane przez zainteresowanego, tj. emerytura z tytułu służby lub emerytura z FUS.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 291 z późn. zm.)

Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP3/2022