Pytania
- O ile wiem, nie każdy, kto uległ wypadkowi i ma uszczerbek na zdrowiu, może otrzymać rentę z tytułu wypadku. W jakiej sytuacji ZUS odmówi przyznania takiej renty?
- Wielu moich znajomych z pracy ostatnio składa wnioski o przeliczenie emerytur z powodu korzystniejszych tablic trwania życia. Na czym dokładnie polega to przeliczenie?
- Moja kuzynka studiuje zaocznie i chciałaby pobierać rentę rodzinną. Czy renta przysługuje osobom studiujących zaocznie?
- Mój mąż zmarł 19 października 2021 r., a wniosek o rentę rodzinną po mężu złożyłam 3 grudnia 2021 r. ZUS przyznał mi ją od 1 grudnia (a nie od października) – czy słusznie?
- Mam prawo do renty socjalnej i zamierzam pójść do pracy na rok. Podobno teraz obowiązują inne zasady zarobkowania dla takich osób jak ja. Co konkretnie się zmieniło?
- Pobieram emeryturę mundurową za okresy służby przed 1999 r., ale mam też okresy pracy cywilnej. Dotychczas nie zgłaszałem wniosku o emeryturę z ZUS. Jak wygląda moja sytuacja?
- Mam tzw. starą emeryturę i nie jestem pewien, czy za wszystkie lata podałem zarobki. Jak w moim przypadku oblicza się emeryturę?
- Należę do otwartego funduszu emerytalnego. W lipcu osiągnę wiek emerytalny i chciałabym przejść na emeryturę. Jakie są zasady wypłaty tzw. emerytury kapitałowej?
- W czerwcu zamierzam przejść na emeryturę. Czy obejmą mnie nowe, korzystne zasady waloryzowania składek emerytalnych?
- Kuzynce zmarł nagle mąż. Co powinna zrobić, aby uzyskać rentę rodzinną?
- W jaki sposób mogę samodzielnie oszacować wysokość mojej przyszłej emerytury?
- W związku z moim wnioskiem o rentę chorobową zostałam zbadana przez lekarza orzecznika ZUS, jednak nie zgadzam się z jego opinią. Czy mogę się odwołać od wydanego przez niego orzeczenia?
- Słyszałam, że od nowego roku zmieniły się zasady doliczania stażu do świadczeń emerytalnych i są teraz mniej korzystne. Czy to prawda?
- Jaki wpływ na wysokość emerytur mają nowe tablice trwania życia?
- W latach 1997-1998 sprawowałam opiekę nad teściem - inwalidą I grupy. Czy ten okres ZUS uwzględni przy ustalaniu mojego prawa do emerytury?
- Okres mojej pierwszej pracy mam udokumentowany w legitymacji ubezpieczeniowej, w której wpisane są również moje ówczesne zarobki. Firma już dawno nie istnieje i nie mam możliwości zdobycia innego dokumentu. Czy ZUS będzie honorował tę starą legitymację?
- Obecnie mam 54 lata i od kilku lat pobieram rentę z tytułu choroby zawodowej. W kwietniu tego roku zmarła moja żona. Czy w związku z tym mogę się ubiegać o rentę rodzinną? Co będzie z moją rentą chorobową?
- Od września 2022 r. wybieram się na emeryturę pomostową, ponieważ ze względu na stan zdrowia nie mogę nadal pracować w ciężkich warunkach. Jakie są zasady przyznawania tej emerytury?
- W jaki sposób odbywa się wypłata przez ZUS renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Chciałbym przejść na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, lecz nie mogę zdobyć świadectwa pracy na potwierdzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Czy ZUS akceptuje jakieś inne dokumenty?
- Czy wniosek o przejście na emeryturę powszechną można złożyć w trakcie zatrudnienia?
- Czy będzie wypłacane kolejne w tym roku dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów, tzw. 14. emerytura?
- ZUS przyznał mi emeryturę, jednak wydał decyzję zaliczkową, a nie ostateczną. Czy to zgodne z przepisami?
- Kiedy ponownie ustala się wysokość emerytury?
- Po przebytym dwa lata temu wypadku mój stan zdrowia daje o sobie znać i w związku z tym zamierzam się ubiegać o rentę. Jakie działania powinienem podjąć?
- Jakie świadczenie rentowe po osobie zmarłej przysługuje uprawnionym członkom rodziny, a zwłaszcza rodzeństwu?
- Mój mąż przez siedem lat pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Po jego śmierci syn, który obecnie ma 20 lat, chce się ubiegać o rentę rodzinną po ojcu. Czy to możliwe?
- Czy zmiany w zakresie PIT dotyczą również emerytów i rencistów?
- Czy przy ustalaniu emerytury ZUS weźmie pod uwagę zeznania świadków, którzy mogą potwierdzić okresy wykonywania przeze mnie pracy?
- Czy pracownikowi, który uległ wypadkowi w drodze z pracy do domu przysługuje świadczenie rentowe
- Kiedy ZUS wszczyna postępowanie rentowe i kto wydaje decyzję w sprawie renty rodzinnej dla rodzeństwa?
- Urodziłam się w maju 1954 r. W 2014 r. ZUS wyliczył mi emeryturę w stary i nowy sposób. Moja sąsiadka odchodziła na emeryturę cztery lata temu i ZUS przyznał jej emeryturę korzystnie wyliczoną po nowemu. Czy ZUS postąpił prawidłowo w mojej sytuacji?
- Urodziłam się w maju 1954 r. W 2014 r. ZUS wyliczył mi emeryturę w stary i nowy sposób. Moja sąsiadka odchodziła na emeryturę cztery lata temu i ZUS przyznał jej emeryturę korzystnie wyliczoną po nowemu. Czy ZUS postąpił prawidłowo w mojej sytuacji?
- Dwa lata temu rozwiodłam się z mężem, jednak cały czas byłam na jego utrzymaniu (dostawałam od niego alimenty), ponieważ tak się umówiliśmy. W zeszłym miesiącu mój były mąż zmarł. Czy w tej sytuacji przysługuje mi renta rodzinna? Dodam, że obecnie mam 53 lata i nie pracuję zawodowo. Nie mam też innych źródeł utrzymania, a moje dzieci są już dorosłe i mają własne dzieci.
- Pracuję w ośrodku pomocy społecznej i mam pod opieką kilka osób z niepełnosprawnościami. Chciałabym im pomóc i w związku z tym mam pytanie: jak przebiega postępowanie o rentę socjalną?
- Czy działaczowi antykomunistycznemu, który pobiera z ZUS rentę wypadkową i pracuje na pół etatu, przysługuje kombatanckie świadczenie wyrównawcze?
- Na emeryturę przechodzę dopiero w marcu 2023 r., ale już gromadzę potrzebne dokumenty. Do wniosku chciałabym dołączyć odpis notarialny legitymacji ubezpieczeniowej z wpisem o zarobkach oraz poświadczone notarialnie zeznania świadków dotyczące okresu mojej pracy przed 1980 r. Czy ZUS honoruje takie dokumenty?
- Na jakie świadczenie z ZUS może liczyć żona zmarłego emeryta, który pobierał emeryturę za pracę w szczególnych warunkach?
- Czy ZUS wyda mi zaświadczenie o wynagrodzeniu i zatrudnieniu – tzw. ZUS ERp-7 – skoro mój zakład pracy już nie istnieje, a archiwum nie ma pełnej dokumentacji?
- Od kilku miesięcy pobieram rentę rodzinną po mężu. W poprzednim miesiącu dostałam kwotę zmniejszoną o połowę. Dowiedziałam się, że pierwsza żona mojego męża też wystąpiła z wnioskiem o to samo świadczenie. Czy ZUS słusznie obniżył mi rentę rodzinną, skoro tamta kobieta od dziesięciu lat była rozwiedziona?
Odpowiedzi
Słyszałam, że od nowego roku zmieniły się zasady doliczania stażu do świadczeń emerytalnych i są teraz mniej korzystne. Czy to prawda?
Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują nowe zasady doliczania stażu do emerytury obliczonej według starych zasad lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Doliczeniu podlegają wyłącznie okresy składkowe. Istotna zmiana dotyczy również terminu złożenia wniosku o doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych. Wniosek taki można zgłosić nie częściej niż raz w roku kalendarzowym lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Osoba, która nadal pracuje i pierwszy raz po przyznaniu prawa do świadczenia chce wystąpić z wnioskiem o doliczenie okresu składkowego, może to zrobić po zakończeniu kwartału kalendarzowego, w którym świadczenie zostało jej przyznane.
Przykład
ZUS przyznał rentę z tytułu niezdolności do pracy od 1 kwietnia 2022 r. Rencista po przyznaniu renty nadal pracował. Pierwsze doliczenie okresu składkowego będzie możliwe na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu II kwartału 2022 r., w którym ZUS przyznał rentę, tj. w lipcu 2022 r. Kolejne doliczenie okresu składkowego będzie możliwe na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż 1 stycznia 2023 r.
Osoba, która pracuje i po raz kolejny chce złożyć wniosek o doliczenie okresu składkowego, może to zrobić w dowolnym miesiącu następującym po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ostatnie doliczenie okresu składkowego.
Przykład
Jeżeli ZUS przyzna prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 września 2022 r., a w maju 2023 r. rencista zgłosi wniosek o doliczenie okresu zatrudnienia przypadającego po przyznaniu renty, wtedy ZUS przeliczy rentę z uwzględnieniem okresu składkowego przypadającego od 1 września 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r. Jeżeli rencista nadal będzie pozostawał w zatrudnieniu, wniosek o kolejne przeliczenie renty będzie mógł złożyć najwcześniej w styczniu 2024 r.
Ograniczenia dotyczące terminu złożenia wniosku o przeliczenie nie mają zastosowania, jeśli emeryt lub rencista w danym roku kalendarzowym zakończył zatrudnienie (ustało jego ubezpieczenie emerytalno-rentowe).
Przykład
Emeryt po przyznaniu emerytury pozostaje w zatrudnieniu. ZUS na wniosek emeryta przeliczał staż pracy. Na wniosek zgłoszony w kwietniu 2022 r. ZUS przeliczy emeryturę z uwzględnieniem okresu składkowego do 31 marca 2022 r. Emeryt zamierza zakończyć pracę 31 maja 2022 r. Wniosek o doliczenie okresu składkowego przypadającego od 1 kwietnia 2022 r. do 31 maja 2022 r. będzie mógł zgłosić po ustaniu zatrudnienia (nie wcześniej niż 1 czerwca 2022 r.).
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP5/2022