Pytania
- Przez pewien okres pracowałem w dwóch zakładach pracy, razem powyżej jednego etatu. Czy może mieć to wpływ na wysokość mojej renty?
- Czy to prawda, że nauczyciele mogą przechodzić na wcześniejszą emeryturę na podstawie różnych przepisów?
- Wystawiłam pracownikowi błędnie zaświadczenie o wynagrodzeniu ZUS Rp-7 w 2011 roku. Na podstawie tego dokumentu ZUS obliczył wysokość emerytury. Nieprawidłowość została ujawniona w wyniku kontroli przeprowadzonej przez ZUS. Skorygowałam zaświadczenie i przekazałam niezwłocznie do ZUS, który obliczył wyrównanie od daty zgłoszenia wniosku o prawidłowe wyliczenie, a nie od początku prawa tego pracownika do emerytury. Czy takie postępowanie jest właściwe? Co może zrobić w tym zakresie pracownik?
- Co to jest suwak bezpieczeństwa w kontekście emerytalnym?
- Jakie są zasady przyznawania rent rodzinnych osobom studiującym zaocznie?
- Czy renta rodzinna przysługuje również wolnym słuchaczom?
- Czy forma kształcenia ma znaczenie w odniesieniu do przyznawania rent rodzinnych?
- Czy urlop dziekański nie pozbawia prawa do renty rodzinnej?
- Czy o uznaniu okresu zatrudnienia – ubezpieczenia może decydować sąd?
- Jeden z naszych pracowników przechodzi na okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy. Za 2013 rok nagrodę roczną wypłaciliśmy wyjątkowo w lutym 2014 r. Mamy wątpliwość: wypełniając druk ZUS Rp-7 – do wynagrodzenia z którego roku należy przypisać tę nagrodę, 2013 czy 2014?
- Kiedy powstaje i ustaje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej przez ZUS?
- Jaka będzie waloryzacja emerytur i rent od 1 marca 2015 r.?
- Jakie są zasady wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Słyszałem, że od maja zaczną obowiązywać jakieś nowe przepisy dotyczące emerytur. Ja przeszłam na emeryturę od 1 października zeszłego roku. Czy mnie też będą dotyczyć te zmiany?
- Czy można pobierać emeryturę pomostową wraz z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi?
- Nasza firma nie zatrudniała osób posiadających uprawnienia do świadczeń emerytalno-rentowych. W związku z tym, że osoba, którą chcemy zatrudnić pobiera z ZUS świadczenie przedemerytalne, czy mamy jakieś obowiązki wobec ZUS?
- Pobieram rentę z tytułu niezdolności do pracy od 10 lat. Mam rentę przyznaną do osiągnięcia wieku emerytalnego – 60 lat, ale teraz wiek emerytalny został wydłużony. Dokąd zatem ZUS będzie wypłacał rentę?
- Od dwóch lat pobieram emeryturę. Słyszałam, że teraz można bardziej korzystnie obliczać opiekę nad dzieckiem. Byłam na urlopach wychowawczych: po urodzeniu córki, a potem syna. Z tego tytułu ZUS zaliczył mi do emerytury 6 lat. Czy podlegam tym nowym przepisom?
- Przed 1991 r. studiowałem przez 5 lat. Potem pracowałem jeszcze 9 lat na umowę o pracę, a po tym okresie do dzisiaj prowadzę małą firmę. Jest nowa ustawa o zaliczaniu okresu studiów do emerytury. Na czym ta nowość polega?
- Jestem na emeryturze nauczycielskiej. Myślę o tym, żeby otworzyć własną działalność i prowadzić korepetycje. Słyszałam, że można płacić niższe składki. Czy mogę z tego rozwiązania skorzystać?
- Mój wujek pobiera emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Od września br. będzie mieszkał w państwowym domu opiekuńczym. Słyszałem, że wtedy taki dodatek mu nie przysługuje. Czy to prawda?
- W moim przypadku do świadczenia przedemerytalnego wymagany był 40-letni okres pracy. W czasie pracy w jednym z zakładów miałem krótki, bo dwutygodniowy urlop bezpłatny. ZUS odliczył mi ten okres, uznał 39 lat 11 miesięcy i 15 dni i nie przyznał świadczenia. Nie wiem, dlaczego nie mam prawa do tego świadczenia, przecież w czasie urlopu zachowałem prawa pracownicze.
- Mam przyznaną emeryturę kilka lat temu, ale jej nie pobieram, bo nadal pracuję w tym samym zakładzie pracy. Czy, aby mieć wypłacaną emeryturę, muszę zwolnić się z pracy? Mój brat, który jest emerytem i prowadzi małą firmę twierdzi, że nie muszę tego robić.
- Jaki jest tryb postępowania o przyznanie emerytury częściowej?
- Jakie są zasady wypłaty emerytury częściowej?
- Moja sąsiadka twierdzi, że opłaca do ZUS dobrowolne składki emerytalne od marca tego roku. Czy istnieje możliwość dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego?
- Jaki jest tryb postępowania o przyznanie okresowej emerytury kapitałowej?
- Kiedy wygasa prawo do okresowej emerytury kapitałowej?
- Co się stanie ze środkami zewidencjonowanymi na subkoncie w ZUS po wygaśnięciu prawa do okresowej emerytury kapitałowej?
- Od trzech lat pobieram rentę po mamie i studiuję. W lutym 2016 r. zamierzam wyjść za mąż. Czy w tym momencie renta zostanie mi odebrana, a jeśli nie, to czy zarobki przyszłego męża mogą rzutować na pobieranie renty? Ja nie pracuję. Proszę o informację w sprawie renty rodzinnej.
- Pobieram niewielką rentę powypadkową od 2009 r. W orzeczeniu lekarza orzecznika stwierdzono, że jestem częściowo niezdolna do pracy na stałe. Moja sytuacja zdrowotna przez te lata uległa pogorszeniu, jestem teraz po kolejnej operacji. Czy mogę wystąpić do ZUS o zmianę orzeczenia, a tym samym o podwyższenie renty?
- Czy do przyznania emerytury pomostowej konieczne jest rozwiązanie stosunku pracy?
- Pobieram od kilku lat rentę z tytułu choroby zawodowej, której nabawiłem się w pracy. Mam obecnie 55 lat, a w październiku zmarła moja żona. Czy mogę ubiegać się o rentę rodzinną, a co będzie z moją rentą chorobową?
- Proszę o podanie, jakie składniki wynagrodzenia nie są uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłków chorobowych?
- Pobieram od 2 lat rentę z tytułu choroby zawodowej. Renta jest niska, bo do czasu choroby przepracowałem tylko 6 lat i nie miałem wysokich zarobków. Mam pytanie, czy ustawa wypadkowa pozwala na doliczanie do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne rolników? Słyszałem, że kiedyś tak było.
- Pobieram od 20 lat rentę, którą otrzymałem po wypadku w pracy. Renta od początku była niska, więc przez cały ten okres dodatkowo pracowałem. Teraz chciałbym podwyższyć to świadczenie. Spotykam się jednak z różnymi opiniami, nawet takimi, że rent wypadkowych się nie przelicza. Jak to jest w świetle przepisów?
- Od zeszłego roku jestem na emeryturze pomostowej. Od 1 listopada br. ponownie zatrudniłem się i zamierzam pracować jeszcze przez rok lub dwa lata. Czy po skończeniu pracy ZUS przeliczy mi tę emeryturę pomostową z zaliczeniem lat pracy po przyznaniu emerytury?
- W grudniu będę składał wniosek o emeryturę, bowiem od 3 stycznia 2016 r. mam prawo do emerytury. Czy brakujące zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu były pracodawca ma obowiązek mi wystawić, choć skończyłem tam pracę 11 lat temu?
- Jak wypłaca się rentę socjalną?
- Od 2008 r. pobieram wcześniejszą emeryturę, a rok wcześniej uzyskałem uprawnienia do renty z tytułu choroby zawodowej. Świadczenia te pobieram w zbiegu, tj. rentę w pełnej wysokości, a emeryturę w połowie wysokości. Mój dawny zakład pracy chce zaproponować mi zatrudnienie na podstawie umowy na zastępstwo na okres 10 miesięcy. Jak wówczas kształtować się będzie moje prawo do świadczeń i ich wysokość?
- Wniosek o rentę rodzinną będzie składała wdowa. Jaki jest tryb postępowania o przyznanie renty rodzinnej?
- Pobieram już drugi rok rentę rodzinną po ojcu. Obecnie jestem studentem pierwszego roku studiów ekonomicznych. Chcę trochę dorobić na podstawie umowy zlecenia. Nigdy wcześniej nie dorabiałem do tego świadczenia. Czy będę musiał poinformować oddział ZUS wypłacający mi rentę o fakcie zawarcia umowy zlecenia? Czy zarobki z tej umowy mogą wpłynąć na kwotę wypłacanego mi świadczenia?
- Jakie rodzaje świadczeń przysługują z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych?
- Nasz pracownik miał wypadek w pracy i pobierał zasiłki chorobowe. Pod koniec października br. zostanie wyczerpany okres zasiłkowy. Pracownik zakomunikował, że stan zdrowia nie polepszył się i do pracy nie wróci. Powiedział też nam, że jego stan zdrowia upoważnia do przyznania renty. Pracownik ten w naszym zakładzie przepracował dwa lata, a ogółem ma trzy i pół roku stażu pracy. Czy będzie miał prawo do renty? Jak się ją oblicza?
- Jaki jest termin na wydanie decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Mojej niepracującej ciotce zmarł nagle mąż. Poprosiła mnie o pomoc w staraniach o przyznanie renty rodzinnej. Proszę o podstawowe informacje na ten temat.
- Zachorowałem po 2 latach od zwolnienia z ostatniej pracy. Mam 26 lat pracy składkowej. Lekarz w ZUS przyznał mi rentę na rok, a potem na kolejny rok i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy. Teraz na następnym badaniu lekarz ustalił u mnie częściową niezdolność do pracy. Czy rentę będę otrzymywał nadal?
- Czy ZUS posiada dokumentację o zatrudnieniu i może wystawiać zaświadczenia o przebytym stażu pracy?
- Mój mąż miał stwierdzoną chorobę zawodową, ale nie starał się jeszcze o rentę. W zeszłym miesiącu zmarł. Ja i moja 10-letnia córka zostałyśmy same. Czy przysługują nam jakieś świadczenia z tego tytułu?
- Od 25 lat jestem pielęgniarką zabiegową. Mam stwierdzoną chorobę zawodową. Chciałabym się starać o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jakie dokumenty muszę złożyć w tym celu?
- Do wyliczenia kapitału początkowego potrzebuję zaświadczeń dotyczących odbytej przez mnie służby wojskowej. Jednostka wojskowa, w której służyłem, dawno już nie istnieje. Gdzie znajdę odpowiednie dokumenty?
- Jakie są uprawnieni do okresowej emerytury kapitałowej?
- Jak ustala się wysokość okresowej emerytury kapitałowej?
- 31 marca był ostatnim dniem pracy pracownicy, z którą rozwiązano umowę o pracę. 1 kwietnia mąż pracownicy doręczył zwolnienie lekarskie wystawione na cały kwiecień (30 dni). Pracodawca jest z mocy prawa upoważniony do wypłaty zasiłków. Kto ma wypłacać to świadczenie i jakie obowiązki ma w związku z tym pracodawca?
- Po wypadku komunikacyjnym, który miałem w roku 2014, dostałem niewielką rentę. Na początku zeszłego roku podjąłem pracę. Teraz słyszałem, że muszę powiadomić ZUS, ile zarobiłem w 2015 r. Jeśli to prawda, to w jakiej formie powiadomić ZUS?
- Słyszałam, że wypłacane będą jednorazowe dodatki do emerytur i rent. Na jakich warunkach i w jakiej wysokości?
Odpowiedzi
Zachorowałem po 2 latach od zwolnienia z ostatniej pracy. Mam 26 lat pracy składkowej. Lekarz w ZUS przyznał mi rentę na rok, a potem na kolejny rok i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy. Teraz na następnym badaniu lekarz ustalił u mnie częściową niezdolność do pracy. Czy rentę będę otrzymywał nadal?
To sprawa złożona, ponieważ ZUS przyznaje rentę z tytułu niezdolności do pracy, po spełnieniu łącznie wszystkich wymaganych warunków, określonych przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 748).
Zgodnie z art. 57 i 58 wymienionej ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
– jest niezdolny do pracy
– ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, który dla osoby, u której niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat, wynosi co najmniej 5 lat w okresie ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę
lub przed dniem powstania niezdolności do pracy
– niezdolność do pracy powstała w okresach, wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Warunek powstania niezdolności do pracy nie później niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia nie jest wymagany w odniesieniu do mężczyzny całkowicie niezdolnego do pracy, jeżeli udowodni co najmniej 25 lat okresów
składkowych i nieskładkowych.
Ze względu na to, że warunkiem powstania prawa do renty na podstawie wymienionej ustawy jest całkowita niezdolność do pracy, istnienie tego prawa uzależnione jest od utrzymywania się tej niezdolności. Tak więc ustanie
tego warunku wskutek zmiany stopnia niezdolności do pracy z całkowitej na częściową powoduje ustanie prawa do renty. Taka sytuacja występuje w Pana sprawie, zatem renta powinna zostać wstrzymana.
Podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, w myśl art. 14 ust.
3 wymienionej ustawy emerytalnej, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej. W ciągu 14 dni od dnia
doręczenia tego orzeczenia przysługuje Panu prawo wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej. Wówczas dostanie Pan wezwanie na badanie przez komisję lekarską, a następnie w zależności od treści orzeczenia zostanie
wydana stosowna decyzja.
Od decyzji wydanej przez organ rentowy w sprawie renty przysługuje odwołanie do właściwego sądu – w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie wnosi się na piśmie,
za pośrednictwem organu rentowego, który wydał decyzję, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie takie można wnieść również we wskazanym wyżej terminie, w formie ustnej do protokołu, sporządzonego przez organ, który wydał zaskarżaną decyzję.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych